Adaptogeny to grupa substancji pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, które w badaniach naukowych wykazują zdolność do modulowania odpowiedzi organizmu na stres biologiczny, fizyczny i chemiczny. Termin "adaptogen" wprowadził w 1947 roku radziecki farmakolog Nikołaj Łazariew, opisując substancje zwiększające niespecyficzną odporność organizmu na czynniki stresowe. Współczesna literatura naukowa rozszerza tę definicję, wskazując na mechanizmy działania na osi HPA (podwzgórze-przysadka-nadnercza) oraz układzie nerwowym autonomicznym. Wśród substancji badanych pod kątem właściwości adaptogennych coraz częściej wymienia się nie tylko rośliny, ale też peptydy bioregulatorowe i neuroaktywne.

Peptydy naturalne to związki peptydowe syntetyzowane biologicznie przez organizmy żywe lub pozyskiwane z naturalnych białek drogą hydrolizy enzymatycznej. W biochemii dzieli się je na peptydy endogenne - produkowane przez organizm człowieka i pełniące funkcje sygnałowe (hormony, neuropeptydy, peptydy obronne) - oraz peptydy egzogenne, pozyskiwane z zewnętrznych źródeł biologicznych takich jak kolagen, białka mleka czy białka roślinne. Wiele syntetycznych peptydów badawczych - w tym BPC-157 czy TB-500 - jest strukturalnymi analogami lub fragmentami naturalnych peptydów endogennych, co stanowi punkt wyjścia dla badań nad ich aktywnością biologiczną.

CJC-1295 to syntetyczny analog somatoliberyny (GHRH - Growth Hormone Releasing Hormone) drugiej generacji, zaprojektowany w celu wydłużenia okresu półtrwania endogennego peptydu GHRH(1-29) poprzez modyfikacje chemiczne zwiększające stabilność enzymatyczną. W badaniach klinicznych wykazano, że CJC-1295 stymuluje pulsacyjne wydzielanie hormonu wzrostu (GH) z komórek somatotropowych przysadki mózgowej oraz zwiększa stężenie insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1) w osoczu. Na rynku badawczym dostępne są dwa warianty tej substancji - CJC-1295 z grupą DAC (Drug Affinity Complex) oraz CJC-1295 No-DAC (znany też jako Mod-GRF 1-29) - różniące się farmakokinetyką i profilem wydzielania GH opisywanym w badaniach.

Melanotan to syntetyczny analog alfa-melanotropiny (alfa-MSH) - endogennego hormonu regulującego produkcję melaniny w melanocytach skóry. W badaniach klinicznych wykazano, że substancje z grupy melanotanu wiążą się z receptorami melanokortynowymi MC1R i MC3R-MC5R, inicjując kaskadę sygnałową prowadzącą do zwiększonej syntezy eumelaniny - ciemnego pigmentu odpowiedzialnego za brązowe zabarwienie skóry. Melanotan nie jest lekiem ani suplementem diety - to substancja badawcza, której profil bezpieczeństwa i skuteczność kliniczna są przedmiotem trwających badań naukowych.

Regulacja łaknienia to złożony proces neurohormonalny, w którym kluczową rolę odgrywają peptydy sygnałowe. Substancje takie jak grelina, GHRP-6, Ipamorelin czy MK-677 (Ibutamoren) są aktywnie badane pod kątem wpływu na oś podwzgórzowo-przysadkową oraz receptory GHS-R odpowiedzialne za kontrolę apetytu. Poniższy artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy naukowej na temat peptydów oreksygenicznych - substancji, których mechanizmy działania są przedmiotem badań przedklinicznych i klinicznych.