Oznaczenia peptydów – DAC, Arg, Ac, -NH2. Krótki słownik
Dopiski przy nazwie peptydu wyglądają na szyfr, ale dzielą się na trzy proste grupy. Jedne opisują budowę cząsteczki, drugie formę soli, a trzecie postać, w jakiej substancja jest zapakowana. Tylko pierwsza grupa zmienia samą cząsteczkę.
Dopiski, które zmieniają cząsteczkę
Ac lub N-acetyl oznacza grupę acetylową CH3CO- na końcu N. W sekwencji pisze się ją jako przedrostek, na przykład Ac-LKKTETQ w TB-500. Acetylacja usuwa dodatni ładunek wolnej grupy aminowej i podnosi masę o 42 Da.
Końcówka -NH2 oznacza amid na końcu C zamiast wolnej grupy karboksylowej. Tak zapisuje się na przykład ipamorelinę i GHRP-6. Amid usuwa ujemny ładunek końca C i obniża masę o około 1 Da.
Zapis H- na początku i -OH na końcu mówi coś odwrotnego. Oba końce są wolne i niczym nie zmienione. Przykładem jest BPC-157, zapisywany jako H-Gly-Glu-Pro-…-Val-OH.
Przedrostek D- przy aminokwasie, na przykład D-Phe albo D-Ala, oznacza enancjomer o konfiguracji odwrotnej niż w białkach. Brak przedrostka to forma L. W kodzie jednoliterowym resztę D zapisuje się czasem małą literą.
DAC w nazwie CJC-1295 oznacza dodatkową resztę lizyny na końcu C z przyłączoną grupą kwasu 3-maleimidopropionowego. Wariant no DAC, zwany też Mod GRF 1-29, tej reszty nie ma. Masy wynoszą 3647,2 i 3367,9 g/mol, więc różnica to około 279 g/mol.
Mod albo Modified znaczy, że w sekwencji wymieniono jeden lub kilka aminokwasów względem wzorca. Frag to skrót od fragmentu. Liczby obok, na przykład 176-191, wskazują pierwszą i ostatnią resztę odcinka w dłuższym łańcuchu. W tym przypadku to 16 aminokwasów.
Skróty Aib, Nle czy 2Nal opisują aminokwasy spoza dwudziestu standardowych. Zapis cyclo oznacza łańcuch zamknięty w pierścień wiązaniem amidowym. Mostek disiarczkowy opisuje się numerami pozycji obu cystein, na przykład Cys7-Cys14. Z kolei Pyr lub pGlu to kwas piroglutaminowy, czyli reszta glutaminowa zamknięta w pięcioczłonowy pierścień.
Dopiski, które opisują sól
Peptyd z grupami zasadowymi lub kwasowymi zwykle występuje jako sól. Przeciwjon nie zmienia sekwencji. Zmienia za to masę proszku i rozpuszczalność.
W nazwie typu BPC-157 Arg arginina jest przeciwjonem. Łańcuch 15 aminokwasów zostaje bez zmian. Uwaga na dwuznaczność: Arg wewnątrz sekwencji oznacza resztę argininy w łańcuchu. Rozstrzyga miejsce zapisu. Dopisek po nazwie to zwykle sól, skrót w środku sekwencji to aminokwas.
Octan to sól z kwasem octowym, najczęstsza forma końcowa. TFA to trifluorooctan, sól z kwasem trifluorooctowym, która zostaje po oczyszczaniu z udziałem tego kwasu. Rzadziej spotyka się chlorowodorek, oznaczany HCl.
Dopiski, które opisują postać
Te oznaczenia nie mówią nic o cząsteczce. Vial to szklana fiolka z liofilizatem, zamknięta korkiem i kapslem. Liczba obok to deklarowana masa peptydu w fiolce.
Lyophilized znaczy liofilizowany, czyli w postaci suchego, porowatego proszku. To najtrwalsza forma do przechowywania. Kit to kilka fiolek w jednym opakowaniu.
Jak to wszystko poskładać
Przy nowej nazwie najlepiej zadać trzy pytania po kolei. Czy dopisek zmienia końce łańcucha albo skład reszt? Czy opisuje przeciwjon? Czy opisuje tylko opakowanie? Odpowiedź od razu mówi, czy masa cząsteczki jest inna.
Dla porządku: Ac, -NH2, DAC i Mod zmieniają masę cząsteczki. Przedrostek D- jej nie zmienia, bo enancjomery ważą tyle samo. Sole zmieniają masę proszku, a nie samego łańcucha. Vial i Kit nie zmieniają niczego poza wyglądem opakowania.
Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Opisywane substancje są odczynnikami chemicznymi przeznaczonymi wyłącznie do użytku laboratoryjnego. Nie są lekami, produktami leczniczymi ani suplementami diety i nie są przeznaczone do spożycia ani stosowania u ludzi lub zwierząt.