Melanotan II – budowa chemiczna cząsteczki
Melanotan II, w skrócie MT-II, to syntetyczny peptyd cykliczny zbudowany z siedmiu reszt aminokwasowych. Ma acetylowany koniec N i amidowany koniec C. Pierścień zamyka wiązanie amidowe między łańcuchami bocznymi kwasu asparaginowego i lizyny.
Dane chemiczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Nazwa | Melanotan II |
| Inne nazwy | MT-II, MT-2, Melanotan 2 |
| Wzór sumaryczny | C50H69N15O9 |
| Masa molowa | 1024,2 g/mol |
| Numer CAS | 121062-08-6 |
| Liczba aminokwasów | 7 |
| Sekwencja | Ac-Nle-cyklo[Asp-His-D-Phe-Arg-Trp-Lys]-NH2 |
Masa dotyczy wolnego peptydu, bez przeciwjonu. Liofilizat zwykle występuje jako sól octanowa, więc masa proszku jest nieco wyższa.
Sekwencja reszta po reszcie
Łańcuch zaczyna się grupą acetylową. Za nią stoi norleucyna, a potem sześć reszt zamkniętych w pierścieniu: kwas asparaginowy, histydyna, D-fenyloalanina, arginina, tryptofan i lizyna. Na samym końcu zamiast wolnej grupy karboksylowej jest amid.
W zapisie jednoliterowym rdzeń wygląda tak: Ac-Nle-c[DHfRWK]-NH2. Mała litera f oznacza D-fenyloalaninę. Ta konwencja jest popularna, ale nie jedyna. Zapis trzyliterowy z przedrostkiem D- jest bardziej jednoznaczny.
Dwie reszty nie występują w typowych białkach. Norleucyna ma prosty, liniowy łańcuch boczny o długości zbliżonej do metioniny, ale bez atomu siarki. Dzięki temu nie tworzy sulfotlenku, czyli nie ulega typowemu dla metioniny utlenianiu. Druga nietypowa reszta to D-fenyloalanina, enancjomer zwykłej L-fenyloalaniny.
Mostek laktamowy
Pierścień powstaje z wiązania amidowego. Łączy ono grupę karboksylową łańcucha bocznego kwasu asparaginowego z grupą epsilon-aminową lizyny. Taki pierścień nazywa się laktamem.
To inny typ zamknięcia niż mostek disiarczkowy między dwiema cysteinami. Wiązanie S-S da się zredukować, na przykład odczynnikiem DTT, i wtedy pierścień się otwiera. Wiązanie amidowe w laktamie nie ulega takiej redukcji. Pierścień MT-II pozostaje więc zamknięty także w obecności odczynników redukujących.
Kwas asparaginowy ma krótszy łańcuch boczny niż kwas glutaminowy. Ta długość dobrze pasuje do zamknięcia pierścienia z lizyną po drugiej stronie.
Stereochemia i ładunek
Cząsteczka ma siedem centrów stereogenicznych w resztach aminokwasowych. Sześć z nich ma konfigurację L, a jedno, w D-fenyloalaninie, konfigurację D. Zmiana konfiguracji choćby jednej reszty daje inny związek chemiczny o tej samej masie. Dlatego zapis D- w nazwie ma znaczenie.
Arginina i histydyna nadają cząsteczce charakter zasadowy. Końce łańcucha, które zwykle niosą ładunek, są tu zablokowane. Koniec N ma grupę acetylową, a koniec C jest amidem. Grupy z łańcuchów bocznych Asp i Lys są zajęte w mostku.
Forma i przechowywanie
MT-II ma postać białego lub białawego liofilizatu. Zasadowy charakter sprawia, że rozpuszcza się w wodzie lub w rozcieńczonym kwasie octowym.
Tryptofan i histydyna są wrażliwe na utlenianie i światło. Liofilizat przechowuje się w -20 °C, w szczelnej fiolce i w ciemności. Przed otwarciem fiolka powinna osiągnąć temperaturę pokojową, żeby na proszku nie skropliła się wilgoć. Roztwory przygotowuje się na bieżąco i dzieli na porcje, aby nie rozmrażać ich wielokrotnie.
Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Opisywane substancje są odczynnikami chemicznymi przeznaczonymi wyłącznie do użytku laboratoryjnego. Nie są lekami, produktami leczniczymi ani suplementami diety i nie są przeznaczone do spożycia ani stosowania u ludzi lub zwierząt.